Zwangerschap
28 weken zwanger
Bij 28 weken zwanger begint het derde trimester. Je baby is zo groot als een aubergine, opent de oogjes en oefent met ademhalen. Alles over de glucosetest, controles en kraamzorg.
Published:
This article is for general information and is not a substitute for professional medical advice. Always consult your pediatrician or doctor about your child.
Aligned with AAP, WHO, NHS and CDC guidance.
See how we research and review →
In het kort: 28 weken zwanger
- Trimester: Het derde trimester begint - nog ongeveer 12 weken tot de uitgerekende datum
- Grootte van de baby: Ongeveer zo groot als een grote aubergine
- Lengte: Circa 37,6 cm (kruin-hiellengte)
- Gewicht: Rond de 1000 gram
- Belangrijke mijlpaal: De oogleden zijn open - je baby kan knipperen en reageert op licht dat door je buikwand valt
- Zwangerschapsdossier: Vanaf nu vinden de controles bij je verloskundige om de twee weken plaats in plaats van maandelijks
Welkom in het derde trimester. Bij 28 weken zwangerschap zit je ongeveer in de zevende maand - nog zo'n 12 weken tot de uitgerekende datum. Je baby is nu ongeveer zo groot als een grote aubergine: rond de 37,6 cm van kruin tot hiel en ongeveer 1000 gram. De belangrijkste mijlpaal van deze week: de oogleden zijn opengegaan, je baby kan knipperen en op licht reageren. Wat overlevingskansen buiten de baarmoeder betreft zijn de longen en hersenen nog niet volgroeid, maar baby's die bij 28 weken worden geboren, hebben in gespecialiseerde Nederlandse ziekenhuizen een overlevingskans van meer dan 90% - al is intensieve neonatale zorg dan wel noodzakelijk.
Het derde trimester brengt nieuwe lichamelijke gewaarwordingen, vaker controles en de start van concrete voorbereidingen op de bevalling. Je verloskundige of gynaecoloog schakelt de afspraken nu over naar elke twee weken.
Ontwikkeling van je baby deze week
Bij 28 weken zwangerschap vinden er meteen meerdere belangrijke ontwikkelingsstappen tegelijk plaats:
- Ogen. De oogleden, die sinds het tweede trimester dicht zaten, zijn nu gescheiden. Je baby kan knipperen, de ogen openen en licht waarnemen. Wimpers zijn aanwezig. Het netvlies blijft nog maanden na de geboorte doorrijpen.
- Hersenen. De hersenschors vormt in hoog tempo zijn karakteristieke windingen en groeven (gyri en sulci). Miljarden neuronen leggen verbindingen; de hersenen zijn sinds halverwege de zwangerschap in gewicht verdrievoudigd. REM-slaapfases, die de hersenrijping ondersteunen, zijn zichtbaar op beeldvormend onderzoek.
- Longen. De longen maken surfactant aan, de stof die voorkomt dat de kleine longblaasjes samenklappen. De aanmaak van surfactant blijft tot aan de geboorte toenemen - elke extra week in de baarmoeder verkleint de kans op ademhalingsproblemen aanzienlijk.
- Lichaamsvet. Wit vetweefsel wordt opgeslagen en maakt de tot nu toe nog gerimpelde huid gladder. Dit vet is essentieel voor de warmteregulatie na de geboorte.
- Gehoor. Je baby reageert betrouwbaar op geluiden - jouw stem, de stem van je partner, muziek en omgevingsgeluiden. De hartslag verandert als reactie op vertrouwde stemmen.
- Beenmerg. Het beenmerg heeft de aanmaak van bloedcellen nu volledig overgenomen van lever en milt.
Jouw lichaam & klachten
Met de start van het derde trimester werkt je lichaam op volle toeren. Je bloedvolume is met ongeveer 40 tot 50% toegenomen ten opzichte van vóór de zwangerschap. De baarmoeder reikt nu al enkele centimeters boven je navel. Typische klachten deze week:
- Kortademigheid, doordat de baarmoeder tegen het middenrif duwt
- Vochtophoping (oedeem) in voeten, enkels en handen
- Braxton Hicks-weeën - onregelmatige, pijnloze verhardingen van de buik
- Druk op het bekken door de groeiende baby
- Brandend maagzuur en spijsverteringsklachten door tragere spijsvertering en een omhoog geduwde maag
- Lage rugpijn door verschuiving van je zwaartepunt
- Kuitkrampen, vooral 's nachts
- Slaapproblemen door lichamelijk ongemak en vaker moeten plassen
- Levendige dromen door verstoorde slaap en hormonale veranderingen
- Colostrumlekkage uit de borsten bij sommige zwangeren
Voeding bij 28 weken zwangerschap
In het derde trimester stijgt de energiebehoefte met ongeveer 250 tot 300 kcal per dag ten opzichte van vóór de zwangerschap (advies van het Voedingscentrum). De nadruk ligt op voedingsstoffendichtheid in plaats van louter meer calorieën. Belangrijke voedingsstoffen deze week:
- IJzer (ongeveer 15 tot 30 mg per dag, Voedingscentrum): Extra belangrijk in het derde trimester, omdat je bloedvolume nu het hoogste punt bereikt. Bronnen: rood vlees, linzen, verrijkte graanproducten, spinazie. Combineer plantaardig ijzer met vitamine C voor een betere opname.
- Calcium (1000 mg per dag): Ondersteunt de snel voortschrijdende botmineralisatie van je baby. Bronnen: zuivel, verrijkte plantaardige melk, donkere bladgroenten, tofu, sardientjes.
- DHA omega-3 (200 tot 300 mg per dag): Cruciaal voor de ontwikkeling van hersenen en ogen. Bronnen: vette vis met weinig kwik (zalm, sardines) of een algenpreparaat.
- Eiwit (ongeveer 70 g per dag): Ondersteunt de weefselgroei bij jou en je baby.
- Choline (450 mg per dag): Ondersteunt de hersenontwikkeling en wordt vaak onvoldoende binnengekregen. Bronnen: eieren, mager vlees, sojabonen.
Blijf vermijden: vis met veel kwik (zwaardvis, haai, tonijn in grote hoeveelheden), rauw of onvoldoende doorbakken vlees en zeevruchten, kaas van rauwe melk, niet-verhitte vleeswaren (risico op listeria), rauwe kiemgroenten en alcohol volledig. Houd cafeïne onder de 200 mg per dag (advies van het Voedingscentrum).
Beweging bij 28 weken zwangerschap
Regelmatige beweging blijft waardevol in het derde trimester. De KNOV en de NVOG adviseren bij een ongecompliceerde zwangerschap minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week. Geschikte activiteiten bij 28 weken:
- Wandelen in aangepast tempo op vlak terrein
- Zwemmen en waterzwangerschapsgymnastiek (het water ontlast je gewrichten merkbaar)
- Prenatale yoga (vermijd diepe draaibewegingen en lang plat liggen op je rug)
- Fietsen op de hometrainer (valveilig en goed te doseren)
- Bekkenbodemoefeningen en zachte prenatale pilates ter voorbereiding op de bevalling en het herstel in het kraambed
Vermijden: contactsporten, sporten met valrisico (skiën, paardrijden), duiken, hot yoga en sauna, en lang plat op je rug liggen. Stop direct en bel je verloskundige of de verloskamer bij vaginaal bloedverlies, regelmatige pijnlijke weeën, vochtverlies, duizeligheid, pijn op de borst, kuitpijn of afnemende kindsbewegingen.
Mentale gezondheid
Het derde trimester brengt vaak een verschuiving in hoe je je emotioneel voelt. Voorpret over je baby kan tegelijk samengaan met angst voor de bevalling, financiële zorgen of de vraag hoe je dagelijks leven, je relatie en je identiteit gaan veranderen. Slaaptekort door lichamelijk ongemak versterkt stemmingswisselingen. Dit is geen teken van zwakte.
Wat echt helpt:
- Open praten met je partner over hoop en angst rond de bevalling en de eerste weken als ouders
- Bewust minder tijd besteden aan angstaanjagende bevalverhalen op internetforums - ze informeren zelden, maar belasten vaak wel
- Bij een voorgeschiedenis van depressie of angstklachten prenatale screening bespreken (je verloskundige of het consultatiebureau kan doorverwijzen)
- Een zwangerschapskussen gebruiken voor een stabiele zijligging
- Dagelijks korte ontspanningsmomenten inbouwen: 5 minuten rustig ademhalen, een wandeling buiten of begeleide meditatie
Ervaar je aanhoudende somberheid, opdringerige gedachten, paniekaanvallen of het gevoel losgekoppeld te zijn van je zwangerschap, neem dan contact op met je verloskundige of het consultatiebureau. Perinatale psychische klachten komen vaak voor en zijn goed te behandelen.
Wanneer contact opnemen
Vanaf 28 weken zwangerschap wordt het monitoren van de kindsbewegingen extra belangrijk. Bel direct je verloskundige of de verloskamer bij:
- Afnemende kindsbewegingen - minder dan 10 bewegingen in 2 uur tijdens een normaal actieve periode
- Vaginaal bloedverlies in welke hoeveelheid dan ook
- Vochtverlies (heldere of roze afscheiding die niet stopt)
- Regelmatige, pijnlijke weeën vóór week 37 (mogelijk teken van vroeggeboorte)
- Hevige, aanhoudende hoofdpijn die niet reageert op paracetamol
- Zichtproblemen: wazig zien, flikkeringen, lichtflitsen (waarschuwingssignalen van pre-eclampsie)
- Plotselinge zwelling van gezicht, handen of rond de ogen
- Hevige pijn rechtsboven in de buik
- Intense jeuk aan handpalmen of voetzolen (mogelijke cholestase)
- Koorts boven 38 °C
Vertrouw op je gevoel. Je verloskundige en het team van de verloskamer controleren liever een keer te veel dan dat er iets tijdkritisch wordt gemist.
Onderzoeken en controles bij 28 weken zwangerschap
28 weken zwangerschap is een mijlpaal in de zwangerschapscontroles. Je kunt de volgende onderzoeken verwachten:
- Glucosetolerantietest (OGTT): Screening op zwangerschapsdiabetes, meestal tussen week 24 en 28. De uitslag komt in je zwangerschapsdossier.
- Bloedonderzoek: Controleert op bloedarmoede, die in het derde trimester vaker voorkomt.
- Anti-D-injectie: Bij een rhesus-D-negatieve bloedgroep krijg je nu de injectie aangeboden, vergoed vanuit het Rijksvaccinatieprogramma.
- Kinkhoestvaccinatie: De 22-wekenprik tegen kinkhoest wordt in Nederland geadviseerd rond week 22, maar wie deze nog mist, kan dit alsnog met de verloskundige bespreken - de bescherming wordt via jouw antistoffen aan de baby doorgegeven.
- Overgang naar tweewekelijkse controles: Vanaf nu vinden de afspraken elke twee weken plaats.
- Fundusmeting: Je verloskundige meet de hoogte van de baarmoeder om de groei te volgen. Alle bevindingen komen in je zwangerschapsdossier.
Tips voor 28 weken zwangerschap
- Tel dagelijks de kindsbewegingen. Kies een vast moment en leg de bewegingen schriftelijk vast.
- Slaap op je linkerzij met een kussen tussen je knieën en eentje in je rug - dit verbetert de doorbloeding naar je baby.
- Plan een rondleiding in het ziekenhuis of geboortecentrum en meld je eventueel vooraf aan als dat mogelijk is.
- Boek een zwangerschapscursus - veel cursussen duren 4 tot 8 weken; dit is het juiste moment.
- Drink voldoende. Streef naar 2 tot 2,5 liter vocht per dag - dat vermindert oedeem, verstopping en Braxton Hicks-weeën.
Vooruitblik op de komende weken
De komende 12 weken gaan sneller voorbij dan je denkt. Loop de volgende lijst rustig door, week voor week, zonder tijdsdruk:
- Een kinderarts of het consultatiebureau zoeken en kennismaken (de eerste controle vindt al snel na de geboorte plaats)
- Een geboorteplan opstellen - flexibiliteit is belangrijker dan een strak script
- Het autostoeltje op tijd laten installeren en laten controleren (de ANWB en sommige brandweerkazernes bieden dit gratis aan)
- Babykleding en dekentjes wassen en sorteren
- De eerste spullen voor je ziekenhuistas kopen (denk aan je zwangerschapsdossier, zorgpas en identiteitsbewijs)
- Kraamzorg regelen als dat nog niet is gebeurd - populaire organisaties zitten snel vol
- Zwangerschapsverlof aankondigen bij je werkgever
- Het bevallingsverlof in de gaten houden: je kunt vanaf 6 weken vóór de uitgerekende datum met zwangerschapsverlof, met minimaal 4 weken verplicht vóór de bevalling
Veelgestelde vragen over 28 weken zwangerschap
Is kortademigheid bij 28 weken zwangerschap normaal?
Ja, dat komt heel vaak voor. De groeiende baarmoeder duwt van onderaf tegen het middenrif en vermindert daardoor de longcapaciteit. Tegelijkertijd stimuleert progesteron het ademcentrum, wat het gevoel van kortademigheid versterkt. Lichte benauwdheid bij inspanning of zelfs in rust is normaal in het derde trimester. Neem direct contact op met je verloskundige of de verloskamer bij: plotselinge, hevige benauwdheid, pijn op de borst, hartkloppingen of ademnood in rust - dit kunnen tekenen zijn van pre-eclampsie, bloedarmoede of een longembolie.
Hoe vaak moet ik bij 28 weken kindsbewegingen tellen?
Vanaf 28 weken wordt het extra belangrijk om bewust op de kindsbewegingen te letten. De praktische methode: kies een moment waarop je baby meestal actief is, ga op je linkerzij liggen en tel duidelijke bewegingen. Tien bewegingen binnen twee uur geldt als geruststellend - de meeste baby's halen dat veel sneller. Merk je een duidelijke afname van het gebruikelijke bewegingspatroon, bel dan dezelfde dag nog je verloskundige - wacht niet tot de volgende afspraak.
Wat is de glucosetolerantietest en wanneer wordt deze uitgevoerd?
De orale glucosetolerantietest (OGTT) is de standaardscreening op zwangerschapsdiabetes en wordt meestal tussen week 24 en 28 uitgevoerd, vooral bij vrouwen met verhoogd risico. Je drinkt een glucoseoplossing en na één of twee uur wordt er bloed geprikt. Bij een afwijkende uitslag volgt een uitgebreidere test met meerdere bloedafnames. Zwangerschapsdiabetes komt voor bij ongeveer 3 tot 5% van de zwangerschappen in Nederland en is bij tijdige opsporing goed te behandelen. De uitslag wordt genoteerd in je zwangerschapsdossier.
Waarom heb ik bij 28 weken zwangerschap zoveel jeuk?
Lichte jeuk op de buik door het uitrekken van de huid is normaal en reageert goed op parfumvrije crèmes en lauwe douches. Intense jeuk aan handpalmen of voetzolen - vooral zonder zichtbare huiduitslag - kan wijzen op zwangerschapscholestase (ICP). ICP komt zelden voor, maar moet serieus genomen worden omdat het risico kan geven voor de baby. Meld elke sterke of ongewone jeuk direct bij je verloskundige of gynaecoloog.
Kan mijn baby bij 28 weken al zien en horen?
Ja, allebei. Bij 28 weken zijn de oogleden open - je baby kan knipperen en de ogen openen en sluiten. Het licht dat door je buikwand valt, wordt waargenomen. Ook het gehoor werkt volledig: je baby herkent het geluid van je stem, je hartslag en vertrouwde geluiden. Onderzoek laat zien dat pasgeborenen de voorkeur geven aan de stem van hun moeder en aan muziek die ze regelmatig in de baarmoeder hebben gehoord - een teken van echt prenataal leren.
Wanneer is zwelling bij 28 weken zwangerschap zorgwekkend?
Lichte zwelling van voeten en enkels - vooral 's avonds of bij warm weer - is normaal en ontstaat door het toegenomen bloedvolume en druk op de bekkenaders. Neem direct contact op met je verloskundige of de verloskamer bij: plotselinge of hevige zwelling van gezicht, rond de ogen of aan de handen - zeker in combinatie met hoofdpijn, wazig zien of pijn rechtsboven in de buik. Dit kunnen waarschuwingssignalen zijn van pre-eclampsie.
Mag ik bij 28 weken zwangerschap nog sporten?
Ja, bij een ongecompliceerde zwangerschap. De KNOV en de NVOG adviseren minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week. Geschikt zijn: wandelen, zwemmen, prenatale yoga en de hometrainer. Vermijd contactsporten, sporten met valrisico, duiken, hot yoga en lang plat op je rug liggen. Stop direct en bel je verloskundige of de verloskamer bij weeën, duizeligheid, bloedverlies, vochtverlies of afnemende kindsbewegingen.
Waarom heb ik bij 28 weken zwangerschap zo veel last van brandend maagzuur?
Progesteron ontspant de sluitspier tussen maag en slokdarm, en de groeiende baarmoeder duwt de maag omhoog. Deze combinatie maakt brandend maagzuur in het derde trimester vaker en heftiger. Wat helpt: kleinere maaltijden verspreid over de dag, scherp en vet eten vermijden, 1 tot 2 uur na het eten niet gaan liggen en het hoofdeinde van het bed iets verhogen. Antacida op basis van calciumcarbonaat gelden als veilig tijdens de zwangerschap - overleg toch even met je verloskundige of gynaecoloog.
Krijg ik bij 28 weken zwangerschap een anti-D-injectie?
Als je rhesus-D-negatief bent en je baby mogelijk rhesus-D-positief bloed heeft, krijg je rond 28 weken de anti-D-injectie aangeboden. Deze voorkomt dat je immuunsysteem antistoffen aanmaakt tegen de rode bloedcellen van je baby - iets dat deze of een volgende zwangerschap kan bedreigen. Een tweede dosis wordt binnen 72 uur na de bevalling gegeven als de baby inderdaad rhesus-D-positief blijkt. De injectie wordt in Nederland vergoed vanuit het Rijksvaccinatieprogramma en alles wordt vastgelegd in je zwangerschapsdossier.
Wat kan ik nu concreet gaan voorbereiden?
28 weken zwangerschap is een goed moment voor de eerste praktische stappen. Denk aan: een rondleiding in het ziekenhuis of geboortecentrum plannen, een zwangerschapscursus boeken (veel cursussen duren 4 tot 8 weken), een kinderarts of het consultatiebureau zoeken (de eerste controle vindt al snel na de geboorte plaats), beginnen met een geboorteplan, het autostoeltje laten controleren (de ANWB en sommige brandweerkazernes bieden dit aan) en de eerste spullen voor je ziekenhuistas kopen. Heb je nog geen kraamzorg geregeld? Doe dit nu - populaire organisaties zitten snel vol.
Volg je zwangerschap week voor week met Whispie
Wetenschappelijk onderbouwde weekinformatie, een schoppenteller, herinneringen aan controles en persoonlijke begeleiding - allemaal in één app.
Weekly parenting tips, no spam
Evidence-based guidance for your child's stage — straight to your inbox.