Krijgt mijn baby genoeg melk? Signalen bij borstvoeding en flesvoeding

Bij borstvoeding zie je niet hoeveel je baby drinkt, en bij flesvoeding vraag je je af of je baby genoeg krijgt. Dat is een van de meest gestelde vragen van nieuwe ouders. Je hebt een paar dingen om op te letten: de luiers, het gewicht, het gedrag van je baby en, bij flesvoeding, de hoeveelheid. Hieronder staat per onderdeel wat de Nederlandse bronnen zeggen.

Natte en poepluiers: wat is normaal?

La Leche League Nederland legt uit dat een baby die borstvoeding krijgt de eerste dagen maar weinig plasluiers heeft, omdat de eerste melk (colostrum) in kleine beetjes tegelijk komt. Het aantal loopt daarna snel op:

La Leche League Nederland beschrijft ook de poep: een pasgeboren baby heeft eerst zwarte ontlasting (meconium), die rond de overgang naar overgangsmelk geler en zalfachtiger wordt. Als de melkproductie op gang is, wordt de ontlasting mosterdachtig en smeuïg, en de meeste baby's poepen dan meerdere keren per dag. Na de eerste zes weken kan dat minder worden, tot één keer per dag of één keer per paar dagen. Het Voedingscentrum zegt dat baby's die borstvoeding krijgen meestal minder poepen dan baby's die flesvoeding krijgen, soms maar 1 keer per 2 weken.

Goede urine is volgens La Leche League Nederland vrijwel kleurloos of heel lichtgeel. Oranjerode vlekjes in de luier in de eerste week zijn sterk geconcentreerde urine; op de derde dag zijn ze volgens La Leche League Nederland heel normaal bij baby's die borstvoeding krijgen. Zie je ze na de vijfde dag nog, vooral als je baby minder dan drie keer per dag poept? Laat het dan weten aan de kraamverzorgende en de verloskundige.

Gewicht: wanneer is je baby terug op het geboortegewicht?

Het Voedingscentrum zegt dat een baby na zo'n 2 weken meestal weer terug is op het geboortegewicht. Thuisarts.nl benadrukt dat groei de belangrijkste maat is: als je baby goed groeit, krijgt je baby genoeg. Het consultatiebureau kan je baby wegen en kijken of het gewicht klopt, en ook hoe je je baby aanlegt en hoe vaak (Thuisarts.nl).

De multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding (landelijke autorisatie december 2014, waaronder de KNOV) noemt voor zorgverleners een paar signalen die kunnen wijzen op onvoldoende melkinname: gewichtstoename van minder dan 20 gram per dag of minder dan 150 gram per week tot een leeftijd van 3 maanden, weinig of geconcentreerde urine (te weinig natte luiers) en geen gele ontlasting na 1 week. Dat zijn signalen om samen met een zorgverlener te bekijken, geen reden om zelf te gaan rekenen. Je baby wegen en beoordelen doet de kraamverzorgende of het consultatiebureau.

Gedrag: voedingen, honger en verzadiging

• De eerste dagen zal je baby volgens het Voedingscentrum minstens 8 tot 12 keer om drinken 'vragen'. Thuisarts.nl noemt 8 tot 12 voedingen per 24 uur heel normaal in de eerste weken.
• La Leche League Nederland zegt dat het normaal is dat een baby vaak wil drinken, en dat de onzekerheid over voldoende melk vooral komt doordat je bij borstvoeding niet kunt zien hoeveel je baby drinkt.
• Een baby laat volgens het Voedingscentrum zien dat hij genoeg heeft door het hoofdje weg te draaien, melk uit de mondhoeken te laten lopen, onrustige bewegingen met de handjes te maken of niet meer gretig toe te happen.
• De JGZ-richtlijn Voeding en eetgedrag zegt dat een baby bij verzadiging meestal vanzelf de tepel of speen loslaat, zich uitstrekt of het hoofdje wegdraait. Honger zie je aan minder diepe slaap, zoekgedrag, zuigen op de handjes en bewegen met het mondje, en uiteindelijk huilen.
• Is je baby levendig, heeft die ongeveer zes plasluiers per dag en groeit die wat zonder af te vallen? Dan is er volgens de JGZ-richtlijn geen reden tot ongerustheid, ook niet als je baby minder drinkt dan er op de verpakking staat of je het gevoel hebt te weinig melk te hebben.

Meer over het ritme van voedingen lees je in hoe vaak een pasgeborene drinkt.

Flesvoeding: hoeveel is genoeg?

• Het Voedingscentrum noemt als richtlijn voor het eerste halfjaar ongeveer 150 ml flesvoeding per kilo lichaamsgewicht per dag. Bij 5 kilo is dat volgens het Voedingscentrum ongeveer 750 ml, bijvoorbeeld 10 flesjes van 75 ml. Het zegt erbij: dit is echt een richtlijn en geen wet.
• In de eerste weken drinken baby's volgens het Voedingscentrum ongeveer 10 keer per 24 uur; rond 6 maanden willen de meeste baby's ongeveer 6 keer per dag een fles.
• De JGZ-richtlijn zegt dat er geen minimale of maximale hoeveelheden zijn vastgesteld, dat de groei een belangrijkere maat is dan de exacte hoeveelheid, en dat het niet nodig is dat je baby altijd de hele fles leegdrinkt.

Een richtlijn per leeftijd en gewicht vind je in de flesvoeding calculator. Wil je weten hoe lang een blik meegaat bij de hoeveelheid die je baby drinkt? Gebruik dan de blik flesvoeding calculator.

Wanneer neem je contact op?

• Je twijfelt of je baby genoeg drinkt: neem contact op met het consultatiebureau (Voedingscentrum). In de eerste dagen en weken kun je ook terecht bij je kraamverzorgende, verloskundige of een lactatiekundige (Voedingscentrum).
• Dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost bellen doe je volgens Thuisarts.nl als je denkt dat je kind uitdroogt en je kind veel minder drinkt dan normaal (minder dan de helft), of je baby meer dan 12 uur geen natte luier heeft.
• Direct je huisarts of de huisartsenpost bellen doe je volgens Thuisarts.nl als je denkt dat je kind uitdroogt en je kind jonger is dan 3 maanden. Hetzelfde geldt als je kind bijna niet reageert, niet makkelijk wakker te krijgen is, in de war is of flauwvalt. Thuisarts.nl zegt dat kinderen jonger dan 2 jaar snel kunnen uitdrogen, vooral baby's jonger dan 3 maanden.
• Koorts bij een baby jonger dan 3 maanden (38 graden of hoger): bel direct de huisarts of de huisartsenpost (Thuisarts.nl).

Thuisarts.nl noemt bij een kind dat uitdroogt ook erg veel dorst en 12 uur of langer geen natte luier. Geef je baby dan gewoon borstvoeding of dezelfde flesvoeding als normaal, en doe geen extra water in de flesvoeding (Thuisarts.nl).

Veelgestelde vragen