Babyverzorging
Borstvoeding gids: voordelen, houdingen en praktische tips
Alles over de voordelen van borstvoeding, de beste aanleghoudingen, voedingstips voor de borstvoedende ouder en wanneer je hulp moet inschakelen.
Published:
This article is for general information and is not a substitute for professional medical advice. Always consult your pediatrician or doctor about your child.
Aligned with AAP, WHO, NHS and CDC guidance.
See how we research and review →
Voordelen van borstvoeding
Het Voedingscentrum en de RIVM adviseren om baby's de eerste 6 maanden bij voorkeur uitsluitend borstvoeding te geven, en dit daarna te combineren met vaste voeding tot minstens 6 maanden of langer, zolang moeder en kind dit prettig vinden.
- Optimale, precies op de baby afgestemde voeding gedurende de eerste levensmaanden
- Antistoffen die het afweersysteem van de baby ondersteunen
- Verlaagd risico op wiegendood, luchtweginfecties en allergieën
- Bevordert de hechting tussen ouder en kind door huid-op-huidcontact
- Gezondheidsvoordelen voor de moeder: lager risico op borst- en eierstokkanker, snellere aanmaak van het hormoon oxytocine
Lees ook onze gids over voeding die je beter kunt vermijden tijdens het geven van borstvoeding en over het afbouwen van borstvoeding.
De beste aanleghoudingen
- Madonnahouding: de klassieke houding, baby ligt op zijn zij tegen je aan met het hoofdje in je elleboogholte
- Kruiswiegehouding: handig bij pasgeborenen omdat je met je vrije hand het hoofdje goed kunt ondersteunen
- Rugbyhouding: baby ligt onder de arm langs je zij, prettig na een keizersnede of bij tweelingen
- Achteroverleunend voeden (biological nurturing): je leunt achterover en de baby ligt op je buik, wat het aanleggen op de eigen instincten van de baby laat vertrouwen
- Zij-aan-zij liggend voeden: praktisch voor nachtvoedingen, let wel op een veilige slaapomgeving als je zelf in slaap valt
Een goede aanleg is te herkennen aan een wijd open mondje, meer tepelhof zichtbaar boven de bovenlip dan onder de kinlip, en rustige, diepe slikbewegingen zonder pijnlijke kliknde geluidjes. Bij aanhoudende pijn bij het aanleggen is het verstandig om de aanleghouding te laten controleren door een lactatiekundige, de kraamzorg of het consultatiebureau.
Voeding en leefstijl tijdens het geven van borstvoeding
- Eet gevarieerd en gebruik ongeveer 400 tot 500 extra kilocalorieën per dag, verspreid over volwaardige maaltijden en tussendoortjes
- Drink voldoende water; laat je dorstgevoel als richtlijn dienen en houd een glas water binnen handbereik tijdens het voeden
- Blijf de aanbevolen vitamine D-suppletie volgen, ook tijdens het geven van borstvoeding
- Beperk cafeïne tot maximaal 2 tot 3 kopjes koffie per dag en alcohol tot een enkele keer, ruim vóór een voeding
- Rust waar mogelijk uit; vermoeidheid en stress kunnen de toeschietreflex tijdelijk beïnvloeden
Hoe vaak en hoe lang voeden?
Pasgeborenen drinken meestal 8 tot 12 keer per etmaal, zonder vast schema, op basis van hongersignalen zoals smakken, zoekgedrag en aan de vuistjes zuigen. Huilen is meestal al een laat signaal. Een voeding duurt gemiddeld 10 tot 40 minuten, afhankelijk van de effectiviteit van je baby. Naarmate baby's ouder worden, drinken ze doorgaans efficiënter en met meer regelmaat tussen de voedingen.
De JGZ volgt de groei van je baby tijdens de controles bij het consultatiebureau en zet het gewicht uit op de groeidiagrammen van TNO. Zolang de groeicurve een gezond verloop volgt en je baby voldoende natte luiers heeft (doorgaans 6 of meer per dag na de eerste week), is dit een goed teken dat de voeding voldoende is.
Veelvoorkomende uitdagingen
- Pijnlijke of kapotte tepels: meestal het gevolg van een verkeerde aanleghouding; laat deze zo snel mogelijk controleren
- Stuwing: de borsten voelen strak en vol aan rond dag 3 tot 5; regelmatig legen en koelen tussen voedingen door kan verlichting geven
- Verstopte melkkanaaltjes: een pijnlijk plekje dat vaak verdwijnt door de baby vanuit verschillende houdingen te laten drinken en zachtjes te masseren
- Cluster feeding: perioden waarin de baby veel vaker wil drinken, vaak rond groeispurten, dit is normaal en tijdelijk
- Twijfel over voldoende melk: let op groei, natte luiers en het gedrag van de baby in plaats van op het gevoel van "volle" borsten, wat na verloop van tijd afneemt zonder dat de melkproductie daalt
Wanneer hulp inschakelen
Neem contact op met de kraamzorg, een lactatiekundige, de JGZ of de huisarts bij aanhoudende pijn tijdens het voeden, tekenen van mastitis zoals koorts en een rode, warme plek op de borst, onvoldoende gewichtstoename bij de baby, of als je baby minder dan 6 natte luiers per dag heeft na de eerste week. Ook bij twijfel over de aanleg, de hoeveelheid melk of het verloop van de groeicurve is het verstandig om dit tijdig te bespreken in plaats van af te wachten.
Veelgestelde vragen
Mag ik borstvoeding geven als ik een borstontsteking (mastitis) heb?
Ja, doorgaan met voeden of kolven wordt juist aangeraden bij mastitis. Het legen van de borst helpt de ontsteking te verminderen. Gebruik warmte vlak voor de voeding, masseer zachtjes richting de tepel en neem contact op met de huisarts of verloskundige als de klachten aanhouden of je koorts krijgt.
Hoe kan ik mijn melkproductie op een natuurlijke manier verhogen?
Vaak en effectief aanleggen (8 tot 12 keer per dag) is de belangrijkste prikkel voor de melkproductie. Zorg voor een goede aanleghouding en laat de borst goed leegdrinken. Drink voldoende, eet genoeg en probeer stress zoveel mogelijk te beperken, want dat kan de toeschietreflex tijdelijk remmen.
Hoe lang moet een voeding duren?
De duur van een voeding verschilt sterk per baby, van 10 tot 40 minuten, en hangt af van hoe efficiënt je baby drinkt. Let op signalen dat de voeding klaar is: langzamer en minder actief zuigen, zelf loslaten of een ontspannen, tevreden houding. Vertrouw op de honger- en verzadigingssignalen van je baby in plaats van strak de klok in de gaten te houden.
Wanneer wordt borstvoeding geven makkelijker?
De meeste moeilijkheden met aanleggen en houding zitten in de eerste 1 tot 2 weken. Veel ouders merken dat borstvoeding rond week 4 tot 6 een stuk vanzelfsprekender en minder pijnlijk aanvoelt. Blijft het pijnlijk, schakel dan op tijd een lactatiekundige of het consultatiebureau in.
Houd dit bij met Whispie
Whispie helpt ouders bij het bijhouden van zwangerschap en babygroei — gratis voor iOS en Android.
Download Whispie gratis →Weekly parenting tips, no spam
Evidence-based guidance for your child's stage — straight to your inbox.