Ek Gıdada Alerji Riski: Erken Tanıtım mı, Geciktirme mi?

Bilim Değişti: Gecikmek Değil, Erken Tanıtın

Yıllarca alerjik gıdaların geç tanıtılması gerektiği düşünüldü. Ancak 2015'te yayımlanan LEAP (Learning Early About Peanut Allergy) çalışması bu anlayışı tamamen değiştirdi: Yüksek riskli bebeklerde fıstığın 4–11 ayda tanıtılması, fıstık alerjisi riskini %70–80 oranında azalttı (Du Toit et al., 2015).

Bugün AAP ve ESPACI gibi uluslararası kuruluşlar, alerjenik gıdaların diğer ek gıdalarla birlikte 4–6 aylıkken tanıtılmasını önermektedir. Geciktirmenin alerji riskini azaltmadığı, aksine artırabildiği anlaşılmıştır. Çalışan ebeveynler rehberinde ek gıdaya geçiş dönemini iş temposunuzla uyumlu hale getirmeye yönelik pratik öneriler bulabilirsiniz.

En Sık Alerjik Gıdalar

Çocukluk çağı gıda alerji vakalarının büyük çoğunluğunu şu 8 gıda oluşturur:

• İnek sütü ve süt ürünleri
• Yumurta
• Fıstık (yer fıstığı)
• Ağaç kuruyemişleri (ceviz, badem, fındık)
• Buğday (gluten)
• Soya
• Balık ve kabuklu deniz ürünleri
• Susam

İlk Tanıtım Nasıl Yapılmalı?

• Tek tek tanıtın: Her yeni alerjenik gıdayı ayrı bir günde, 3–5 gün arayla tanıtın; böylece olası bir reaksiyon durumunda nedenini belirleyebilirsiniz.
• Gün içinde verin: Sabah veya öğlen verin, akşam üzeri değil. Reaksiyon olursa doktora ulaşmanız daha kolay olur.
• Küçük miktarla başlayın: İlk kez az miktarda verin ve 15–30 dakika bekleyerek gözlemleyin.
• Egzamadan sonra hekime danışın: Ciddi egzaması olan bebeklerde fıstık tanıtımı öncesinde alerji testi önerilmektedir.

Alerji Belirtileri Nelerdir?

Hafif belirtiler: dudaklarda şişme, deride kızarıklık/kaşıntı, gözlerde sulanma. Orta belirtiler: kusma, ishal, ürtiker (kurdeşen). Acil belirtiler: nefes darlığı, hırıltı, yüzde şişme, bilinç değişikliği. Bu son durumda derhal 112'yi arayın.