Voeding tijdens de zwangerschap: wat werkt echt (en wat niet)

Voeding tijdens de zwangerschap: wat werkt echt (en wat niet)

Uit onderzoek van het Voedingscentrum blijkt dat meer dan 60% van de zwangere vrouwen in Nederland onvoldoende jodium binnenkrijgt — een tekort dat de hersenontwikkeling van het ongeboren kind direct beïnvloedt. Toch staat jodium zelden bovenaan het lijstje als het over zwangerschapsvoeding gaat. Foliumzuur en ijzer krijgen alle aandacht, maar de praktijk is genuanceerder.

Foliumzuur: eerder starten dan je denkt

De NVOG adviseert om minimaal vier weken vóór de beoogde conceptie te beginnen met 0,4 mg foliumzuur per dag. Dit verlaagt het risico op een open ruggetje (spina bifida) met ongeveer 70%. Gebruik je anti-epileptica of is er een familiaire belasting, dan geldt een hogere dosering van 5 mg — bespreek dit met je huisarts of verloskundige. Stoppen na de twaalfde week is gangbaar omdat de neurale buis dan gesloten is, maar foliumzuur blijft waardevol voor de aanmaak van rode bloedcellen gedurende de hele zwangerschap.

Jodium en DHA: de vergeten duo

Het Voedingscentrum beveelt zwangere vrouwen aan dagelijks 200 microgram jodium extra te suppleren bovenop de voeding — brood alleen is onvoldoende als je weinig gejodeerd zout gebruikt. Voor DHA (omega-3-vetzuur, essentieel voor oog- en hersenontwikkeling) geldt een aanbeveling van 200 mg per dag. Twee porties vette vis per week — zoals zalm, makreel of haring — halen dit. Eet je geen vis, overweeg dan een algenolie-supplement. Let op: combineer dit niet zomaar met een visoliesupplement boven 1 gram per dag zonder overleg, vanwege de mogelijke bloedverdunnende werking.

IJzer: alleen suppleren als het nodig is

Bloedarmoede door ijzertekort treft naar schatting 15 tot 20% van de zwangere vrouwen in het derde trimester. Het NHG adviseert echter geen routinesuppletie voor alle zwangeren, maar gerichte suppletie bij een ferritinewaarde onder de 30 microg/l. Eet je weinig vlees of ben je vegetarisch, verhoog dan de inname via linzen, spinazie, tofu en volkorenproducten — gecombineerd met vitamine C vergroot dit de opname. Koffie en thee direct na de maaltijd remmen de ijzeropname significant; neem dit mee in je dagindeling.