12 Ay Uyku Gerilemesi: Bebeğiniz Neden Şimdi Kötü Uyuyor ve Ne İşe Yarar?

12 Ay Uyku Gerilemesi Nedir?

“Uyku gerilemesi” (uyku regresyonu da denir) tıbbi bir terim ya da tanı değildir. Ebeveynler bu adı, o zamana kadar makul uyuyan bir bebeğin birdenbire geceleri daha sık uyandığı, daha zor uyuduğu ya da gündüz uykularına direndiği bir dönem için kullanır. Bu yazı için Amerikan Pediatri Akademisi’nin (AAP, HealthyChildren.org), İngiltere’nin sağlık servisi NHS’in, ABD’deki CDC’nin ve Almanya’nın BIÖG kurumunun (kindergesundheit-info.de) bilgilerini inceledik. Bunların hiçbiri sabit bir başlangıcı ya da sabit bir süresi olan bir “12 ay uyku gerilemesi” tanımlamıyor. Bu yüzden burada hafta sayısı bulmayacaksınız; yalnızca kaynakların bu yaş için gerçekte ne dediğini bulacaksınız.

Bebeğim 12 Aylıkken Neden Kötü Uyuyor?

İlk doğum günü civarında birçok şey aynı anda olur. Kaynakların andığı noktalar şunlar:

• Yeni hareket becerileri: CDC, 12 ay için çekilerek ayağa kalkmayı, mobilyalara tutunarak yürümeyi ve küçük nesneleri başparmak ile işaret parmağı arasında almayı sayıyor.
• Zihinde yeni beceriler: CDC’ye göre 12 aylıklar, saklandığını gördükleri şeyleri (örneğin battaniyenin altındaki oyuncağı) arar, el sallayarak “bay bay” der, bir ebeveynine “anne” ya da “baba” der ve “hayır”ı anlar. CDC’ye göre 9 aylık bir bebek, gözden kaybolan nesneleri çoktan arıyor.
• Ayrılık kaygısı: AAP’ye göre ayrılık kaygısı, ilk yılın ikinci yarısından itibaren birçok gece bölünen uykuya yol açabilir; çocuk birkaç kez uyanıp bir ya da iki ebeveynini ağlayarak çağırabilir, çoğu zaman birini tercih eder. AAP, bunun genellikle ikinci doğum günü civarında yatıştığını söylüyor.
• Diş çıkarma ve açlık: NHS, diş çıkarma ağrısının ve açlığın uykuyu bozabileceğini yazıyor; büyüme atakları ve hastalık da etkileyebilir.

Bunlardan herhangi birinin çocuğunuz için tetikleyici olup olmadığı dışarıdan söylenemez. Gelişim adımlarının uykuyu doğrudan bozduğu, baktığımız kaynaklarda gösterilmiş değil; ebeveynler arasında yaygın bir gözlem.

Bebeğim 12 Aylıkken Geceleri Sürekli Uyanıyor. Bu Normal mi?

Kabaca bir fikir olarak Almanya’nın BIÖG kurumu, çoğu bebeğin ilk yılın sonuna doğru bir seferde altı ila sekiz saat uyuyabildiğini ve birçoğunun gerçekten de uyuduğunu yazıyor. Bunun tersi de geçerli: uyanmak dışlanmış değil. İlk doğum gününden sonrası için NHS toplam uyku ihtiyacını yaklaşık 12 ila 15 saat olarak veriyor; bu saatlerin gece ile gündüze nasıl dağıldığı çocuktan çocuğa değişir. Tek bir kötü gece henüz bir “gerileme” değildir. Uyku birkaç gün boyunca belirgin biçimde değişiyorsa ve ruh hâlini ya da gün akışını da etkiliyorsa daha çok dikkat etmeye değer.

12 Ay Uyku Gerilemesi Ne Kadar Sürer?

Güvenilir bir rakam yok; baktığımız kaynakların hiçbiri vermiyor. Belgelenen şu: AAP, ayrılık kaygısı döneminin birkaç ay sürebildiğini ve genellikle ikinci doğum günü civarında yatıştığını, bu arada çocuğunuzun geceleri günlerce birkaç kez güvenceye ihtiyaç duyabileceğini yazıyor. Bu “gerilemeyle” ilgili bir açıklama değil, ama sabra ihtiyaç olabileceğini gösteriyor. Bu tür dönemler genellikle geçicidir. Uyku uzun süre kötü kalırsa ya da endişeleniyorsanız, bir tarihi beklemek yerine çocuk doktorunuzla konuşun.

Bebek Kötü Uyuyor: Önce Neye Bakılır?

Uyku gerilemesi demeden önce kaynakların andığı basit nedenlere bakmakta yarar var:

• Açlık: NHS’e göre bebekler beslenmeleri gerektiği için geceleri uyanabilir. Zamanla bebeğinizin gerçekten aç mı olduğunu yoksa “öylesine” mi uyandığını ayırt etmeyi öğrenirsiniz (BIÖG).
• Sıcaklık: NHS, fazla sıcak ya da fazla soğuk olmanın da uykuyu bozabileceğini yazıyor.
• Diş çıkarma ve hastalık: Diş çıkarma ağrısı ve hastalık uykuyu etkileyebilir (NHS).
• Bez: BIÖG, bebeğin geceleri her emzirme ya da biberondan sonra bezinin değiştirilmesinin gerekmediğini belirtiyor.
• Günlük ritim: Uyanık kalma süreleri ve akşam rutini bebeğin yaşına hâlâ uyuyor mu? Aşağıda bununla ilgili daha fazlası var.

Burada bir şey bulamazsanız ve uyku birkaç gün boyunca daha kötü kalırsa, bir sonraki adım çocuk doktorunuzla konuşmaktır.

12 Ay Uyku Gerilemesinde Ne İşe Yarar?

• Her akşam aynı rutin: NHS, ışıkların kısıldığı, yatmadan hemen önce pek heyecan olmayan basit ve yatıştırıcı bir yatma rutinini öneriyor; çünkü fazla uyarılma çocuğu yeniden uyandırabilir. Almanya’nın BIÖG kurumu ise iyi geceler öpücüğüyle biten, yaklaşık 30 dakikalık, her gün tekrarlanan bir akşam ritüelini sakinleştirici ve güven verici olarak tanımlıyor.
• Geceleri sakin karşılık verin: BIÖG, uyanan çocuğu hemen yataktan kaldırmak yerine önce birkaç dakika sesinizle ve şefkatinizle yatıştırmayı öneriyor. Çocuğun geceleri eğlendirilmeye ihtiyacı yok.
• Vedalaşmayı deneyin: AAP, ayrılacağınızı çocuğa sakin ve açık bir dille söylemeyi, kısa bir dikkat dağıtma yaratmayı ve sonra gecikmeden gitmeyi öneriyor. Çocuklar ayrılıkları, öngörülebilir bir rutinin parçasıysa genellikle daha kolay kabul eder.
• Uyanık kalma sürelerine bakın: Uykular arasındaki aralıklar çocuğunuzun gününe hâlâ uyuyor mu? Yaşa göre genel bir bakış için 12 aylık bebek uyku düzeni sayfasına bakın.
• Not tutun: Birkaç gün uykuyu, beslenmeleri ve bezleri kaydedin. Bu, örüntüleri görünür kılar ve çocuk doktoruyla konuşmaya yardımcı olur.

İlk yılda uyku sırtüstü, düz bir yüzeyde ve bebeğin kendi uyku alanında olmalıdır (AAP).

Ne Zaman Çocuk Doktoruyla Konuşmalıyım?

Endişelendiğiniz her an çocuk doktorunuzla konuşun. Kaynaklardan somut örnekler:

• AAP, gece uyanmaları için şunları sayıyor: bebeğiniz düzenli büyümüyor ve kilo almıyorsa, iyi beslenmiyorsa ya da ıslak veya kirli bezleri alışılmışın belirgin dışındaysa çocuk doktorunuza danışın.
• BIÖG, çocuk altıncı aydan sonra düzenli bir uyku-uyanıklık ritmine dair hiçbir işaret göstermiyorsa ve zor sakinleşiyorsa bir doktorla konuşmayı öneriyor.

Komşu Dönemler

Öncesini ve sonrasını görmek için 9. ay uyku regresyonu ve 18. ay uyku regresyonu sayfalarına bakın. Tüm yaşlara tek bakışta göz atmak için kapsamlı uyku regresyonu rehberimize bakın.

Sıkça Sorulan Sorular